Gekozen burgemeester dwingt tot discussie over bestel: 'Studie naar nationale politie'
Het politiebestel met zijn 25 autonome regiokorpsen, voor de een is het heilig, voor de ander een moeizaam compromis tussen nationale en lokale politie. De SMVP vindt het tijd dat de voors en tegens van een nationale politie nader worden onderzocht.
Discussie over het huidige regionale bestel is sowieso onvermijdelijk, nu de nieuwe regeringscoalitie van CDA, VVD en D66 zich heeft uitgesproken voor de komst van een rechtstreeks gekozen burgemeester. Veelbetekenend wordt daar in het regeerakkoord aan toegevoegd, dat zulks vraagt om een 'passende regeling' van de burgemeesterlijke bevoegdheden op het terrein van de politie en een 'herziening' van de verantwoordelijkheid voor het korpsbeheer.
Twee vragen schuilen achter deze passage:
- kan een gekozen (en dus 'politieke') burgemeester onverkort de bevoegdheid houden voor plaatselijke openbare orde?
- kan een gekozen burgemeester korpsbeheerder blijven over een politieregio?
Aan de positie van de korpsbeheerder wordt door de wetgever toch al geknabbeld. In 2002 werd een wetsvoorstel ingediend, waarmee de in de Politiewet 1993 vastgelegde automatische koppeling van de functie van korpsbeheerder aan het burgemeesterschap van de centrumgemeente werd beëindigd. Als het aan minister Donner van Justitie ligt hoeft de korpsbeheerder zelfs geen burgemeester te zijn, je zou ook kunnen denken aan een door de Kroon benoemde 'directeur politie', zei hij eens in een interview. De komst van een rechtstreeks gekozen burgemeester zet de deur wijd open voor een besteldiscussie. In haar projectplan wijst de SMVP ook op andere tendensen, zoals het toenemend verlangen bij de eerst betrokken ministers, de Tweede Kamer en het Openbaar Ministerie om de politie (meer) rechtstreeks aan te sturen en 'af te rekenen' op prestaties.
Vrouwenhandel
Ook de komst van een nationale recherche voor de bestrijding van georganiseerde criminaliteit – daarin gaan de interregionale kernteams op, samen met de landelijk georganiseerde gespecialiseerde opsporingsteams voor vrouwenhandel, mensensmokkel en synthetische drugs – wordt als overweging genoemd om de optie van nationale politie onder ogen te zien. De politieregio's zouden in zo'n nationaal bestel de positie krijgen van een gedeconcentreerde tak van de nationale politie. Dat zo'n nationale politie er zou moeten komen, staat voor de SMVP overigens nog niet vast. Er zal eerst meer duidelijkheid moeten komen over de voor- en nadelen. De vraag is bijvoorbeeld wat de gevolgen zouden zijn voor de uit het oogpunt van veiligheid zo belangrijke lokale en bestuurlijke inbedding van de politie. Het project van de SMVP voorziet in brainstormsessies en hearings met onder meer weten-schappers, maatschappelijke organisaties, bestuur, politie, justitie en politievakorganisaties.
Hier kunt u het standpunt van de SMVP downloaden, Nationale politie van wijk tot wereld?