Samen werken aan veiligheid
Het is de missie van de SMVP. Logisch toch, samen werken aan veiligheid? Was het maar zo vanzelfsprekend. Alle goede bedoelingen ten spijt strandt menig samenwerkingsproject op taai ongerief. Ook is niet altijd duidelijk wat burger en overheid van elkaar mogen verwachten. Reden voor de stichting om 'samen werken' aan een nader onderzoek te onderwerpen.
Sinds het werk van de commissie Roethof in het midden van de jaren tachtig is het er in gehamerd: politie en justitie kunnen het niet alléén, burgers, maatschappelijke instellingen en bedrijven moeten ook een bijdrage leveren aan de openbare veiligheid. Veiligheidsmaatregelen beklijven ook beter als burgers en bedrijven ze zelf bedenken. Het leek niet aan dovemansoren gezegd, gezien de talloze samenwerkingsvormen en -projecten die in de afgelopen jaren onder deze banier van de grond zijn gekomen. In binnensteden, stationsgebieden, uitgaanscentra, buurten en wijken, bedrijventerreinen en waar niet al. Maar lang niet al die projecten blijken duurzaam en de resultaten zijn niet altijd om over naar huis te schrijven. De samenwerkingstheorie mag schoon zijn, de praktijk lijkt weerbarstiger. Samenwerking blijkt een behoorlijk ingewikkeld proces dat van alle betrokkenen veel inspanning vergt. Neem het op het eerste gezicht zo mooie adagium dat politie en burgers het sámen moeten doen. Maar wat mag de politie, die toch het geweldsmonopolie heeft, van de burger eisen of verwachten? Incidenten in Venlo (doodschoppen van een student) en Amsterdam-Oost (eigenrichting tegen winkeldief) illustreren hoe moeilijk de dilemma’s kunnen zijn.
Redenen te over dus voor de SMVP om 'samen werken aan veiligheid' eens op zijn verschillende merites door te lichten. Het project neemt een prominente plaats in op het werkprogramma van de stichting voor 2003-2004. Hoe gaat dit project, waarmee de stichting als het ware haar eigen missie doorlicht, eruit zien? Om te beginnen is reflectie nodig op de vooronderstellingen: wat betekent 'eigen verantwoordelijkheid' voor de burger, wat mag de overheid van de burger verlangen en omgekeerd? Rechtsfilosofische, juridische en bestuurskundige vragen zullen hier moeten worden beantwoord. Ook zullen een of meer domeinen worden doorgelicht, waar ervaring is opgedaan met samenwerking tussen overheid, burgers en/of bedrijven. Vergelijking met ervaringen in het buitenland zal daarbij niet worden geschuwd. Het studieproject moet leiden tot meer inzicht in de grondslagen van de samenwerkingsgedachte (wat mogen burger en overheid van elkaar verwachten) en meer kennis van bevorderende en belemmerende factoren voor samenwerking. Zo mogelijk worden best practices uit binnen- en buitenland gepresenteerd. De leiding van het project is toevertrouwd aan een stuurgroep, die wordt voorgezeten door mr. Pieter van Vollenhoven, voorzitter van het bestuur van de SMVP.
Dit project is beeïndigd met de publicatie 'Veiligheid als bestuurlijke opdracht', waarvan in april 2007 de tweede druk is verschenen.